Wilgoć, pleśń i jakość powietrza

Na ogrzewanym i użytkowym poddaszu zimą najczęściej należy dążyć do około 40–60% wilgotności względnej powietrza. Nie oznacza to jednak, że każdy wynik w tym przedziale jest równie dobry w każdych warunkach. Podczas silnych mrozów, gdy szyby i fragmenty skosów mocno się wychładzają, wilgotność zbliżona do 60% może już sprzyjać kondensacji. Dlatego wilgotność na poddaszu zimą trzeba oceniać razem z temperaturą i stanem najchłodniejszych powierzchni. Co więcej, zupełnie inaczej należy interpretować wynik w ogrzewanej sypialni pod skosem, a inaczej na nieogrzewanym strychu.

Paroizolacja przy murze szczytowym nie powinna kończyć się luźno przy ścianie ani być przypadkowo przyklejona pierwszą dostępną taśmą. Folię należy połączyć z murem w sposób ciągły i szczelny, najlepiej za pomocą systemowej masy klejąco-uszczelniającej albo rozwiązania przeznaczonego do danego podłoża. Szczególnie ważne jest przygotowanie ściany: pylący pustak, nierówny mur czy świeży, wilgotny tynk mogą osłabić nawet dobre połączenie. Samo dociśnięcie folii do ściany płytą g-k również nie zastępuje uszczelnienia. Jeśli na obwodzie paroizolacji pozostaną szczeliny, wilgotne powietrze z wnętrza może przedostawać się za zabudowę i do chłodniejszych warstw dachu.

Rekuperator można zamontować na strychu, jednak nie każdy strych jest odpowiednim miejscem dla centrali wentylacyjnej. Najważniejsza jest temperatura panująca wokół urządzenia, możliwość odprowadzenia skroplin, izolacja kanałów oraz wygodny dostęp do filtrów i serwisu. Najmniej problemów sprawia poddasze znajdujące się wewnątrz ogrzewanej lub chronionej termicznie części budynku. Zimny, nieogrzewany strych wymaga znacznie większej ostrożności. Co istotne, nie istnieje jedna minimalna temperatura właściwa dla wszystkich rekuperatorów. Wymagania trzeba sprawdzić w dokumentacji konkretnego modelu.

Mokra wełna na poddaszu nie zawsze oznacza konieczność zerwania całego ocieplenia. Lekko zawilgocony materiał, który zachował kształt, nie został zabrudzony i można go całkowicie wysuszyć, czasem da się pozostawić. Wełnę mocno nasiąkniętą, zbitą, zdeformowaną, zabrudzoną albo długo pozostającą w wilgotnej przegrodzie lepiej wymienić. Najważniejsze jest jednak coś innego: zanim zacznie się suszenie lub kupowanie nowej izolacji, trzeba ustalić, skąd wzięła się woda. Mokra wełna jest objawem. Bez usunięcia przyczyny nowy materiał może znaleźć się w takim samym stanie po następnym deszczu albo sezonie grzewczym.

Jeżeli taśma do paroizolacji odkleja się, samo przyklejenie kolejnego kawałka zwykle nie rozwiązuje problemu. Najpierw trzeba sprawdzić powierzchnię pod taśmą: kurz, wilgoć, tłuszcz, luźne włókna, szorstki mur albo naprężona folia mogą sprawić, że nawet dobra taśma zacznie odchodzić. Najbezpieczniejsza kolejność jest prosta: ustal rodzaj podłoża, oczyść je, sprawdź jego stabilność i dopiero wtedy dobierz sposób uszczelnienia. Na gładkiej folii wystarczy często prawidłowo zastosowana taśma systemowa, natomiast przy murze, pylącym drewnie lub płycie włóknistej może być potrzebny grunt albo klej uszczelniający. Producenci systemów szczelności wyraźnie uzależniają sposób wykonania połączenia od rodzaju i stanu powierzchni.

Paroizolacja i membrana dachowa nie są zamiennikami. W typowym ocieplonym dachu paroizolację lub membranę regulującą przepływ pary układa się od strony ogrzewanego wnętrza, natomiast paroprzepuszczalna membrana wstępnego krycia znajduje się po zimnej stronie ocieplenia, pod pokryciem. Choć oba wyroby są cienkie i sprzedawane w rolkach, mają inne zadania oraz inne parametry.

Jeżeli woda skrapla się na oknie dachowym po chłodnej nocy, najpierw wytrzyj szybę i ramę, a następnie sprawdź wilgotność oraz działanie wentylacji. Sama wymiana uszczelki zazwyczaj nie rozwiązuje problemu, ponieważ najczęściej przyczyną jest połączenie wilgotnego powietrza, zimnej powierzchni szyby i utrudnionej cyrkulacji ciepła. Inaczej należy postąpić, gdy wilgoć pojawia się tylko po deszczu, wychodzi spod obróbki albo tworzy mokrą plamę na jednym fragmencie wnęki. Wtedy trzeba brać pod uwagę nieszczelność dachu lub montażu okna.

Wełna może dotykać membrany dachowej, jeżeli jest to membrana wysokoparoprzepuszczalna, a jej producent dopuszcza bezpośrednie ułożenie na termoizolacji. W takim układzie nie wykonuje się dodatkowej szczeliny pomiędzy wełną a membraną. Nadal musi jednak pozostać prawidłowo wentylowana przestrzeń nad membraną, utworzona przez kontrłaty pod pokryciem dachowym. Sytuacja wygląda inaczej przy folii o małej paroprzepuszczalności, pełnym deskowaniu z papą albo nierozpoznanej warstwie wstępnego krycia. Jeżeli nie znasz rodzaju produktu i układu dachu, nie wypełniaj całej wysokości krokwi na ślepo.

Przykrycie ocieplenia płytami wydaje się prostym sposobem na uzyskanie wygodnej podłogi, ale niewłaściwy układ może ograniczyć wysychanie przegrody. Wełna pod płytą OSB pozostanie sucha tylko wtedy, gdy wilgoć nie będzie napływała z pomieszczeń, a zimny strych zachowa sprawną wentylację. Wyjaśniamy, gdzie powinna znaleźć się warstwa szczelna, dlaczego potrzebna jest przestrzeń nad izolacją i kiedy pełne przykrycie strychu wymaga obliczeń.