Grzejnik pod oknem dachowym – czy to dobre miejsce?

Dlaczego grzejnik pod oknem dachowym jest dobrym rozwiązaniem?

Tradycyjne grzejniki często montuje się pod oknami pionowymi. Podobna zasada sprawdza się na poddaszu, chociaż pochyłe przeszklenie i zabudowa skosów nieco zmieniają sposób przepływu powietrza.

Podczas pracy grzejnika powietrze znajdujące się w jego pobliżu ogrzewa się i unosi. Następnie przepływa w kierunku wnęki okiennej, a część strumienia przemieszcza się wzdłuż szyby.

Ma to szczególne znaczenie zimą, kiedy wewnętrzna powierzchnia okna może pozostawać chłodniejsza niż otaczające ją ściany.

Ciepłe powietrze przepływające przy szybie pomaga ograniczyć kondensację pary wodnej. Nie usuwa wilgoci z pomieszczenia, ale poprawia warunki temperaturowe w miejscu szczególnie narażonym na jej skraplanie.

Z tego powodu producenci okien dachowych, między innymi FAKRO i VELUX, zalecają montaż grzejników pod oknami oraz odpowiednie ukształtowanie wnęki.

Korzyść dotyczy także odczuwalnego komfortu. Chłodna powierzchnia dużego przeszklenia może powodować miejscowy dyskomfort nawet wtedy, gdy termometr wskazuje właściwą temperaturę pokoju. Odpowiednio rozmieszczone ogrzewanie pomaga ograniczać takie różnice.

Nie należy jednak traktować grzejnika jako sposobu na naprawienie wadliwie zamontowanego okna. Jeżeli wokół ościeżnicy występuje mostek cieplny, nieszczelność albo brakuje izolacji, samo zwiększenie ogrzewania nie usunie przyczyny.

Jak ustawić grzejnik, żeby ciepło docierało do okna?

Najlepszym miejscem jest zwykle pionowy fragment ściany znajdujący się pod oknem połaciowym. Na wielu poddaszach będzie to ścianka kolankowa.

Nie wystarczy jednak zawiesić kaloryfera w dowolnym miejscu poniżej przeszklenia. Trzeba jeszcze zapewnić powietrzu swobodną drogę do wnęki.

Duże znaczenie ma sposób wykończenia ościeża, czyli tak zwanych szpalet. Zalecany układ wygląda następująco:

• Dolna szpaleta jest pionowa – biegnie prostopadle do podłogi.
• Górna szpaleta jest pozioma – pozostaje równoległa do podłogi.
• Nad grzejnikiem nie ma szczelnej zabudowy, która zatrzymuje unoszące się powietrze.
• Parapet, jeżeli występuje, nie odcina całkowicie przepływu powietrza w kierunku szyby.

Dzięki temu powietrze może łatwiej przemieszczać się od grzejnika do przeszklenia.

Czy parapet nad grzejnikiem przeszkadza?

Może przeszkadzać, szczególnie jeśli jest szeroki, głęboki i szczelnie połączony ze ścianą.

Powietrze ogrzane przez kaloryfer trafia wtedy pod parapet, zamiast swobodnie przemieszczać się w stronę okna. Z kolei przy niewielkim prześwicie nad grzejnikiem może pogorszyć się również oddawanie ciepła do pomieszczenia.

FAKRO zaleca pozostawienie szczeliny między parapetem a ścianą, jeżeli parapet występuje pod oknem dachowym.

Również producent grzejników Purmo zwraca uwagę na zachowanie odpowiednich prześwitów. Dla niektórych grzejników płytowych zalecana odległość od podłogi i parapetu wynosi co najmniej 10 cm. Nie jest to jednak uniwersalna wartość dla wszystkich modeli. Ostateczne wymiary należy sprawdzić w dokumentacji wybranego urządzenia.

Jeśli pod oknem ma znajdować się biurko albo blat roboczy, już na etapie projektu trzeba przewidzieć sposób przepływu ogrzanego powietrza.

Czy grzejnik musi wisieć dokładnie pod oknem dachowym?

Nie. Umieszczenie kaloryfera bezpośrednio pod oknem jest korzystne, ale nie stanowi bezwzględnego warunku prawidłowego ogrzewania pokoju.

Na poddaszach często występują ograniczenia, których nie ma w pomieszczeniach z pionowymi ścianami. Przykładowo ścianka kolankowa może mieć niewielką wysokość, a dolna krawędź okna znajdować się bardzo blisko podłogi.

W takiej sytuacji standardowy grzejnik płytowy może zwyczajnie się nie zmieścić. Nie oznacza to jednak, że trzeba z niego rezygnować.

Można rozważyć niższy model o większej długości albo grzejnik zamontowany na sąsiedniej ścianie. Trzeba przy tym sprawdzić, czy wybrany odbiornik zapewni odpowiednią moc cieplną.

Moc grzejnika powinna wynikać z obliczonych strat ciepła pomieszczenia, a nie wyłącznie z powierzchni podłogi. Istotne są także parametry zasilania instalacji. Ten sam grzejnik może oddawać znacznie mniej ciepła w instalacji niskotemperaturowej niż w tradycyjnej instalacji z wysoką temperaturą wody.

Dlatego nie należy zakładać, że każdy krótki grzejnik zamontowany pod oknem będzie lepszy od prawidłowo dobranego, większego modelu znajdującego się nieco dalej.

Kiedy lepiej wybrać inne miejsce na grzejnik?

Najwięcej problemów sprawia sytuacja, w której próba umieszczenia grzejnika pod oknem prowadzi do ograniczenia przepływu powietrza, utrudnia użytkowanie pokoju albo wymusza nieprawidłowy montaż.

W praktyce decyzję najlepiej podejmować na podstawie rzeczywistego układu poddasza.

Sytuacja na poddaszu	Rozsądniejsze rozwiązanie
Pod oknem znajduje się odpowiednio wysoka ściana	Grzejnik bezpośrednio pod oknem, z zachowaniem prześwitów
Ścianka kolankowa jest niska	Niższy i dłuższy grzejnik o odpowiedniej mocy
Pod oknem zaplanowano głęboki blat	Zmiana zabudowy z zapewnieniem przepływu powietrza albo inne miejsce grzejnika
Pod oknem nie ma miejsca na odpowiedni model	Grzejnik na sąsiedniej ścianie
W pomieszczeniu działa ogrzewanie podłogowe	Ocena, czy istniejące ogrzewanie zapewnia komfort również przy oknie
Pod oknem znajduje się lekka zabudowa z płyt g-k	Sprawdzenie możliwości bezpiecznego zamocowania lub wybór innego miejsca

Szczególnej ostrożności wymaga montaż na ściance wykonanej z płyt gipsowo-kartonowych. Grzejnik wypełniony wodą może mieć znaczną masę, dlatego jego mocowanie musi przenosić obciążenie na odpowiednio przygotowaną konstrukcję.

Nie należy również wiercić w zabudowie poddasza bez sprawdzenia przebiegu rur, przewodów i układu warstw. Przypadkowe uszkodzenie instalacji lub paroizolacji może spowodować znacznie poważniejszy problem niż niewygodne ustawienie kaloryfera.

A co, jeśli na poddaszu jest ogrzewanie podłogowe?

W pomieszczeniu z ogrzewaniem podłogowym osobny grzejnik pod oknem dachowym nie zawsze jest potrzebny.

Podłogówka oddaje ciepło przez dużą powierzchnię, co pomaga utrzymywać stosunkowo równomierną temperaturę. Jeżeli instalacja pokrywa zapotrzebowanie pomieszczenia na ciepło, a okno ma dobrą izolacyjność i prawidłowo wykonaną wnękę, taki układ może działać bez dodatkowego kaloryfera.

Trzeba jednak rozróżnić dwie kwestie: ogrzewanie całego pokoju i miejscowe ogrzewanie powierzchni szyby.

Tradycyjny grzejnik umieszczony pod oknem wytwarza wyraźny strumień wznoszącego się ciepłego powietrza. Ogrzewanie podłogowe działa inaczej, dlatego efekt miejscowego ogrzewania szyby nie musi być identyczny.

Nie oznacza to, że okno nad podłogówką będzie automatycznie zaparowane. O kondensacji decydują również wilgotność powietrza, temperatura przeszklenia, wentylacja i geometria wnęki.

Jeżeli zimą przy oknie nie pojawiają się skropliny, pomieszczenie utrzymuje temperaturę i nie odczuwa się miejscowego chłodu, nie ma powodu montować dodatkowego grzejnika wyłącznie dlatego, że znajduje się tam okno dachowe.

Natomiast nawracające zawilgocenie wymaga ustalenia przyczyny. Najpierw należy sprawdzić wentylację, wilgotność i prawidłowość wykonania wnęki, a dopiero później rozważać dodatkowe źródło ciepła.

Co sprawdzić przed montażem grzejnika pod oknem?

Najczęstszy błąd polega na dopasowywaniu grzejnika do wolnego fragmentu ściany bez wcześniejszego sprawdzenia warunków jego pracy.

Przed zakupem należy ustalić wysokość dostępnego miejsca, przebieg instalacji oraz wymaganą moc grzewczą.

Szczególnie ważne są trzy kwestie.

Wymiary i swobodny przepływ powietrza

Grzejnik potrzebuje odpowiedniej przestrzeni przy podłodze, ścianie i nad górną krawędzią.

Nie należy zmniejszać wymaganych odległości tylko po to, aby zmieścić wyższy model. Jeśli miejsca jest mało, lepiej rozważyć niższy grzejnik lub inną konstrukcję.

Położenie głowicy termostatycznej

Głowica powinna mierzyć temperaturę reprezentatywną dla pomieszczenia. Nie może znajdować się w miejscu, w którym ciepło gromadzi się za zasłoną, obudową albo meblem.

W przeciwnym razie termostat może zbyt wcześnie ograniczać przepływ wody, chociaż w pozostałej części pokoju nadal będzie chłodno.

Jeżeli głowica musi znaleźć się w osłoniętym miejscu, można rozważyć rozwiązanie z czujnikiem wyniesionym, zgodnie z zaleceniami producenta armatury.

Mocowanie i parametry instalacji

Rodzaj mocowania trzeba dopasować do podłoża oraz masy napełnionego grzejnika. Z kolei instalator powinien sprawdzić parametry wody grzewczej i dobrać urządzenie o odpowiedniej mocy.

Przy ogrzewaniu z pompą ciepła szczególnie ważne jest uwzględnienie niższych temperatur zasilania. Grzejnik, który miał wystarczającą moc w starej instalacji, nie musi zapewniać takiej samej wydajności po zmianie źródła ciepła.

Podłączenie do instalacji centralnego ogrzewania i sprawdzenie szczelności najlepiej powierzyć instalatorowi. Natomiast przed rozpoczęciem prac wykończeniowych trzeba uzgodnić rozmieszczenie przewodów, sposób zamocowania oraz wykonanie zabudowy pod oknem.

Czy zatem warto montować grzejnik pod oknem dachowym?

W większości pomieszczeń z tradycyjnym ogrzewaniem grzejnik pod oknem dachowym jest rozwiązaniem praktycznym. Pomaga poprawić rozkład temperatury przy przeszkleniu i ogranicza warunki sprzyjające kondensacji pary wodnej.

Najlepiej sprawdza się wtedy, gdy pod oknem znajduje się wystarczająco wysoka ściana, a prawidłowo wykonana wnęka umożliwia swobodny przepływ ciepłego powietrza.

Jeżeli jednak pod skosem brakuje miejsca, nie trzeba za wszelką cenę montować tam kaloryfera. Prawidłowo dobrany grzejnik na sąsiedniej ścianie albo odpowiednio zaprojektowane ogrzewanie podłogowe również mogą zapewniać dobry komfort.

Najważniejsze jest połączenie właściwej mocy ogrzewania, swobodnej cyrkulacji powietrza i poprawnego montażu okna. Samo położenie grzejnika nie zastąpi żadnego z tych elementów.

Źródła

• FAKRO – Serwis: wyjaśnienia dotyczące kondensacji pary wodnej i prawidłowego wykonania szpalet.
• VELUX Polska – GZL, wskazówki dotyczące użytkowania oraz minimalizowania kondensacji.
• RoofLITE+ – Najczęściej zadawane pytania dotyczące montażu okien dachowych i cyrkulacji powietrza.
• Purmo – Najczęściej zadawane pytania dotyczące montażu grzejników i zachowania prześwitów.
• Danfoss – Instrukcja montażu termostatów grzejnikowych serii RA 2000.