Wymiana okna dachowego bez wymiany pokrycia – kiedy?

Wymiana okna dachowego bez wymiany pokrycia – co to właściwie oznacza?

Najważniejsze jest rozróżnienie dwóch sytuacji.

Bez wymiany pokrycia dachowego oznacza, że nie trzeba kupować nowych dachówek, blachodachówki czy innego materiału dla całej połaci. Zachowuje się istniejące pokrycie i ponownie układa je wokół nowego okna.

Natomiast wymiana bez jakiegokolwiek ruszania pokrycia jest znacznie mniej typowa. Dostęp do kołnierza uszczelniającego i zewnętrznych połączeń okna wymaga zwykle odsłonięcia jego obwodu.

Roto w opisie wymiany 1:1 wskazuje wprost na demontaż pokrycia wokół starej ościeżnicy, usunięcie kołnierza, wymianę ramy, a następnie ponowne ułożenie zdjętego wcześniej pokrycia. Podobny przebieg przedstawia VELUX.

Dlatego obietnicę „wymiany bez ruszania dachówek” warto traktować ostrożnie. Znacznie bardziej realna jest wymiana bez konieczności wymiany samego pokrycia.

Kiedy da się wymienić okno w istniejącym otworze?

Najłatwiejszy wariant to wymiana 1:1, czyli montaż nowego okna w miejscu starego bez istotnego powiększania otworu.

Największe szanse na taką wymianę są wtedy, gdy:

• istniejący otwór ma rozmiar odpowiadający nowemu oknu,
• konstrukcja wokół ościeżnicy jest zdrowa,
• pokrycie przy oknie nie jest popękane ani skorodowane,
• membrana dachowa nie wymaga rozległej naprawy,
• można dobrać właściwy kołnierz do rodzaju pokrycia,
• nie trzeba przesuwać ani przecinać krokwi,
• obecna wnęka od strony pomieszczenia może pozostać na swoim miejscu.

Producenci mają rozwiązania przygotowane właśnie do modernizacji. FAKRO opisuje warianty wymiany pozwalające zachować istniejącą wnękę, jeśli konstrukcja, izolacja i wykończenie są w dobrym stanie. VELUX oferuje kołnierze przeznaczone do wymiany starszych okien przy zachowaniu dotychczasowego poziomu montażu i wnęki. Roto z kolei ma zarówno rozwiązania 1:1, jak i okna renowacyjne przeznaczone do istniejących otworów.

Zacznij od tabliczki znamionowej

Przed zamówieniem okna nie wystarczy zmierzyć szyby albo szerokości ramy widocznej od wewnątrz.

Najpierw warto odczytać producenta, typ, rozmiar i oznaczenie starego okna z tabliczki znamionowej. Ułatwia to sprawdzenie, czy dostępny jest bezpośredni zamiennik.

W zależności od marki tabliczka znajduje się zwykle na skrzydle i staje się widoczna po jego otwarciu. Zarówno FAKRO, jak i VELUX zalecają identyfikację starego modelu przed doborem nowego okna.

To szczególnie ważne w starszych dachach. Dwa okna określane potocznie jako „78 na 118” nie muszą mieć identycznego sposobu osadzenia, wysokości montażu ani pasującego kołnierza.

Czy stare dachówki można po prostu położyć z powrotem?

Najczęściej tak, pod warunkiem że są w dobrym stanie i da się je bezpiecznie zdemontować.

Dekarz zdejmuje tyle elementów, ile potrzebuje do uzyskania dostępu do kołnierza i połączenia ościeżnicy z dachem. Po montażu nowego okna dachówki wracają na miejsce, czasem po niewielkim dopasowaniu.

Problem może pojawić się, gdy stare pokrycie jest:

• kruche,
• popękane,
• mocno zwietrzałe,
• skorodowane,
• nietypowe i trudno dostępne,
• wcześniej docięte bardzo ciasno wokół starego kołnierza.

Wtedy podczas demontażu pojedyncze elementy mogą się uszkodzić. Nie oznacza to konieczności wymiany całej połaci, lecz dobrze mieć kilka zapasowych dachówek lub możliwość dokupienia odpowiednich elementów.

Przy blasze sytuacja zależy od sposobu jej ułożenia. Inaczej wygląda praca przy małych modułach, a inaczej przy długich arkuszach albo blasze na rąbek. Zakres demontażu powinien więc ocenić wykonawca po obejrzeniu dachu.

Kołnierz uszczelniający trzeba dobrać do pokrycia

Samo dopasowanie wymiaru okna nie wystarcza. Drugim podstawowym elementem jest odpowiedni kołnierz uszczelniający.

Łączy on okno z połacią i odpowiada za prawidłowe odprowadzanie wody wokół ościeżnicy. Kołnierze są dobierane m.in. do rodzaju i wysokości profilu pokrycia.

FAKRO rozróżnia przykładowo rozwiązania do pokryć płaskich, profilowanych, wysokoprofilowanych, blach panelowych i dachówek płaskich. Producent wskazuje, że właściwe dopasowanie kołnierza jest podstawą szczelnego połączenia okna z połacią.

Dlatego przy wymianie okna nie należy automatycznie pozostawiać starego kołnierza tylko dlatego, że wygląda dobrze. Nowe okno powinno być montowane zgodnie z systemem i instrukcją producenta.

To szczególnie ważne, jeżeli stare okno ma kilkanaście lub kilkadziesiąt lat. Konstrukcja nowej ramy, poziom montażu oraz układ elementów kołnierza mogą różnić się od starszego rozwiązania.

Kiedy wymiana bez większej ingerencji w dach może się nie udać?

Największe komplikacje pojawiają się zwykle nie z powodu samego okna, lecz stanu tego, co znajduje się wokół niego.

Sytuacja	Czy można zachować pokrycie?	Typowy zakres prac
Nowe okno pasuje 1:1 do starego otworu	Zwykle tak	Zdjęcie pokrycia wokół okna i ponowne ułożenie
Pokrycie jest dobre, ale trzeba wymienić kołnierz	Tak	Lokalny demontaż dachówek lub blachy
Pojedyncze dachówki są pęknięte	W większości tak	Wymiana tylko uszkodzonych elementów
Membrana wokół okna jest uszkodzona	Często tak	Lokalna naprawa warstw pod pokryciem
Łaty przy oknie są spróchniałe	Możliwe, ale zakres rośnie	Odsłonięcie większej części połaci i naprawa
Nowe okno ma być większe	Pokrycie zwykle można zachować częściowo	Powiększenie otworu i dopasowanie połaci
Trzeba ingerować w krokwie	Nie jest to już prosta wymiana 1:1	Prace konstrukcyjne i większy zakres remontu

Szczególnie ważna jest zmiana rozmiaru okna. Przy takim wariancie może być konieczne powiększenie otworu, zmiana łat, wykonanie nowych wymianów konstrukcyjnych albo przebudowa wnęki. VELUX zaznacza, że przy oknie o tych samych wymiarach istniejący otwór zazwyczaj nie wymaga zmian, natomiast większe okno może wymagać modyfikacji konstrukcji dachu.

Krokwi nie należy samodzielnie wycinać ani osłabiać. Jeżeli planowana wymiana wymaga ingerencji w elementy nośne więźby, zakres powinien zostać oceniony przez osobę z odpowiednimi kwalifikacjami.

Co trzeba sprawdzić po wyjęciu starego okna?

Demontaż starej ramy jest dobrym momentem, żeby ocenić miejsca wcześniej niewidoczne.

Szczególnie warto sprawdzić:

1. stan drewna wokół otworu,
2. izolację termiczną przy ościeżnicy,
3. membranę dachową,
4. połączenia warstwy paroszczelnej od wnętrza,
5. łaty i kontrłaty przy oknie,
6. ślady wcześniejszych przecieków,
7. stan dachówek albo blachy pod kołnierzem.

VELUX zwraca uwagę, że po demontażu starego okna warto skontrolować izolację jego połączenia z konstrukcją dachu. Jeżeli izolacji brakuje lub jest wykonana fragmentarycznie, sama wymiana okna może nie usunąć wszystkich problemów cieplnych.

To ważne zwłaszcza wtedy, gdy stare okno wcześniej wiało, przemarzło albo wokół wnęki pojawiały się mokre plamy. Źródło problemu może leżeć poza skrzydłem i uszczelkami.

W takim przypadku zakrycie starej, źle wykonanej warstwy nowym oknem byłoby zmarnowaną okazją do naprawy połączenia.

Jak wygląda wymiana okna dachowego krok po kroku?

Przy typowej wymianie 1:1 kolejność prac wygląda w uproszczeniu następująco:

1. identyfikacja starego okna i dobór zamiennika,
2. zdjęcie skrzydła,
3. lokalny demontaż pokrycia wokół okna,
4. demontaż starego kołnierza,
5. wyjęcie ościeżnicy,
6. kontrola otworu, membrany i izolacji,
7. montaż i ustawienie nowej ościeżnicy,
8. wykonanie lub poprawienie izolacji wokół ramy,
9. montaż właściwego kołnierza,
10. ponowne ułożenie dachówek lub innych elementów pokrycia,
11. montaż skrzydła i kontrola jego pracy,
12. sprawdzenie wnęki od strony pomieszczenia.

Taki zakres odpowiada procesowi opisywanemu przez producentów systemów okien dachowych.

Przy dobrze dobranej wymianie nie ma więc potrzeby rozbierania całej połaci dachowej. Zakres robót koncentruje się w bezpośrednim sąsiedztwie okna.

Co przygotować przed rozmową z dekarzem?

Żeby wykonawca mógł wstępnie ocenić zakres prac, przygotuj:

• zdjęcie całego okna od wewnątrz,
• zdjęcie tabliczki znamionowej,
• zdjęcie wnęki wokół ramy,
• zdjęcie dachu i rodzaju pokrycia,
• informację o przybliżonym wieku dachu,
• informację, czy przy oknie występują przecieki lub przewiewy,
• informację, czy nowe okno ma zachować obecny rozmiar.

Nie zamawiaj okna wyłącznie na podstawie samodzielnego pomiaru starej szyby. Przy wymianie 1:1 istotne są wymiary montażowe oraz kompatybilność konkretnego rozwiązania z istniejącym otworem i pokryciem.

W przypadku starszych, nietypowych okien dostępne są również systemy renowacyjne oraz rozwiązania wykonywane pod konkretny otwór. Roto opisuje m.in. okna renowacyjne przygotowywane do istniejących wymiarów bez konieczności gruntownej przebudowy dachu.

Czy warto wymieniać okno przed remontem całego dachu?

Jeżeli pokrycie jest w dobrym stanie i ma służyć jeszcze wiele lat, nie ma technicznej potrzeby czekać z wymianą okna do remontu całego dachu. Wymiana 1:1 może być wykonana jako oddzielna praca.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy dachówki lub blacha są już mocno zużyte, występują liczne przecieki, membrana wymaga wymiany albo w najbliższym czasie i tak planowany jest remont całej połaci. Wówczas wykonywanie tych samych prac dwukrotnie może nie mieć sensu.

Najrozsądniej oceniać okno oraz dach jako jeden układ. Jeśli problem dotyczy jedynie starego okna, nie trzeba automatycznie wymieniać pokrycia. Jeżeli natomiast po jego demontażu okaże się, że uszkodzone są również elementy znajdujące się pod dachówką, zakres naprawy powinien wynikać ze stanu technicznego, a nie z założenia, że „pokrycia nie wolno ruszać”.

W praktyce wymiana okna dachowego bez wymiany pokrycia jest więc jak najbardziej realna. Trzeba tylko liczyć się z lokalnym demontażem i ponownym ułożeniem pokrycia wokół okna. Najprostsza i najmniej inwazyjna jest wymiana dobrze dobranego okna 1:1.

Źródła

• FAKRO – „Wymiana okien dachowych – więcej światła i ciepła”.
• FAKRO – materiały techniczne dotyczące kołnierzy uszczelniających.
• VELUX – „Wymiana okna dachowego”.
• VELUX – „Łatwa i szybka wymiana okien dachowych”.
• Roto – „Renowacja z Roto”, rozwiązania do wymiany i modernizacji okien dachowych.